ناخــــــانا

«بای بای» بازی نیست

Posted in دسته‌بندی نشده by لیلا ملک محمدی on آوریل 29, 2013

164200_10200894370062472_440677992_n
چندی پیش درباره‌ی پروژه‌ی «Marte Meo»* و تمرکزش روی تعامل والدین و فرزندان این‌جا مطلبی نوشتم. در این بیست روز سه جلسه با حضور پژوهشگر پروژه، مادر و من، به عنوان مترجم، برگزارشد. در هر جلسه، مشاور فیلمی را که پیش‌تر از تعامل مادر و دختر دو ساله‌اش ضبط کرده بود، پخش کرد و من فیلم را ترجمه کردم. مشاور روی نکات مهم و ضروری با مادر صحبت می‌کرد و پس از هر جلسه، تأثیر مثبت راهنمایی‌های مشاور در چهره‌ی کودکِ در فیلم، به خوبی احساس می‌شد. چهره‌ی کودک هر بار شادتر و راضی‌تر از جلسه‌ی پیش بود. در آن مطلب نوشتم که مشاور از مادر خواست در بازیِ کودک دخالت نکند و فقط نقش حامی را ایفا کند. در فیلم بعدی، دختر وسیله‌های بازی را خودش انتخاب می‌کرد و گاه از مادر کمک می‌خواست. مادر قبول کرد که دخترش شادتر و فعال‌تر شده است، اما مشاور نکات منفی دیگری از شکل تعامل مادر با فرزندش بیرون کشیده بود.
مشاور می‌گفت هربار که به خانه‌ی این مادر و دختر رفته، تلویزیون با حداکثر صدا روشن و مادر در حال تماشای فیلمی پر از تنش و هیاهو بوده‌است. از مادر پرسید در روز به طور معمول چند ساعت این برنامه‌ را می‌بینی و هم‌زمان دخترت کجاست و چه می‌کند. مادر گفت یک سریال را دنبال می‌کند که مدت‌زمانش یک ساعت است. از نظر مشاور، دیدن یک برنامه‌ی یک‌ساعته‌ی پر از تنش، به ویژه با حداکثر صدای تلویزیون، به کودک آسیب می‌زند. می‌گفت هر بار که صدای هنرپیشه‌ها بالا گرفته دختر با چهره‌ای آشفته، شروع به بی‌قراری کرده است. مشاور به مادر گفت: «تو حق داری تفریح داشته باشی و در روز لحظه‌هایی را هم به خود اختصاص دهی، اما این باید با یک برنامه‌ریزی دقیق همراه باشد تا به کودک آسیبی نرسد.»
نکته‌ی منفی دیگر در رفتار مادر با کودکش این بود که او بی‌جهت با دخترش خداحافظی می‌کرد. همه در خانه بوده‌اند و قرار هم نبوده کسی بیرون برود اما مادر برای شوخی یا بازی با دخترش، مدام به او می‌گفته: «بای بای» این مورد را از مهد کودک هم به گوش مشاور رسانده بودند. گویا کودکان را همراه با والدین‌شان برای گشت و گذار بیرون می‌برند و مادر گاه و بی‌گاه به دخترش می‌گوید: «بای بای» (این خداحافظی‌کردن‌های بی‌جهت را من در برخورد اطرافیانم با کودکان‌شان به فراوانی دیده‌ام) به اعتقاد پژوهشگر، این حرکت کودک را می‌ترساند و او مدام احساس ناامنی می‌کند. هم‌چنین او را نسبت به والدین‌اش بی‌اعتماد کرده و از همه‌ی این‌ها گذشته دروغ‌گفتن را به کودک یاد می‌دهد.
اما در فیلمِ جلسه‌ی آخر، دختر روی صندلی ایستاده بود و تلاش می‌کرد دندان‌هایش را مسواک کند. مادر با کودکش گفت‌وگو می‌کرد. مثلاً از او می‌پرسید: «کدام مسواکت را می‌خواهی؟» یا «اجازه بده روی مسواکت خمیردندان بزنم.» وقتی لباس‌های کودک خیس شد مادر به او گفت: «لباس‌هایت خیس شده و باید کمک کنی آن‌ها را عوض کنیم.» این شکل از تعامل از نظر پژوهشگر بسیار مثبت بود. گفت پیش از هر کاری باید درباره‌ی آن کار با کودک صحبت شود. در این صورت کودک علاوه بر یادگیری زبان، احساس امنیت کرده و به جای لج‌بازی و امتناع، هم‌کاری می‌کند. او ضمن تأکید روی داشتن دیالوگ با فرزند، گفت والدین باید در هر گفت‌وگو به کودک خود زمان مشارکت در گفت‌وگو را نیز بدهند؛ اگرچه کودک نتواند صحبت کند و تنها عکس‌العمل او تولید اصوات بی‌معنا باشد.
نکته‌ی آخری که مشاور به آن اشاره کرد تأثیر مخرب نگرانی‌های والدین روی کودکان بود. پیش‌تر مادر گفته بود زمان‌هایی که غمگین است دخترش او را نوازش می‌کند و می‌بوسد. مشاور در این زمینه مادر را این‌طور راهنمایی کرد: «می‌دانم که تو خاطرات تلخی داری و در طول روز ممکن است لحظه‌هایی این خاطرات به ذهن تو هجوم بیاورند و تو را اندوهگین کنند. ناراحتی والدین، کودکان را به شدت نگران می‌کند. بی‌شک دخترت فکر می‌کند تو از دست او ناراحتی و این موضوع او را اذیت می‌کند. تو به هیچ عنوان نباید اجازه دهی این احساس به دخترت منتقل شود. می‌توانی برای فراموش کردن خاطرات تلخ، از روانشناس کمک بگیری یا اگر اعتقادی به این کار نداری، صحبت کردن با یک دوست مورد اعتماد درباره‌ی مشکلات‌ات و خاطرات تلخ‌ات، ضروری‌ست.»
*پروژه‌ی «Marte Meo» برای نخستین‌بار ۲۵ سال پیش در هلند اجرا شد. نروژ از ۲۲ سال پیش تا کنون این پروژه را روی والدین، چه نروژی و چه مهاجر، اجرا می‌کند. «Marte Meo» در دانمارک و آلمان هم اجرا می‌شود.
آموزش شکل مراقبت از سالمندان و معلولان و خانواده‌درمانی از دیگر اهداف این پروژه است.
مطلبی را که پیش‌تر در این‌باره نوشتم این‌جا می‌توانید بخوانید.

Advertisements

یک پاسخ

Subscribe to comments with RSS.

  1. کاوه said, on مه 2, 2013 at 8:02 ق.ظ.

    بسیار عالی بود و همانطور که قبلا گفتم تفاوت بین تربیت و شیوه های تربیتی سیستم ایران و اونها رو مشخص کرده. فوق العاده بود. ممنون


پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: