چه کسی قاتل نیست؟

چند روزی ست برف می‌بارد و فضای زندگی‌ام شبیه فضای تله تئا‌تر «تله موش» شده است. تله تئا‌تر «تله موش» را یادتان هست؟ چند مسافر، به خاطر برف و راه بندان، به ناچار در میهمان خانه‌ای دور از شهر اتاق کرایه می‌کنند. مسافران همدیگر را نمی‌شناسند و فضای میهمان خانه هم کمی غریب است. هر بار که کسی در ورودی را باز می‌کند و وارد می‌شود صدای باد به گوش می‌رسد و مه و سوز به داخل راه باز می‌کند. زن و شوهر جوانی یک ساختمان قدیمی را خریده و به میهمان خانه تبدیل کرده‌اند و قرار است میزبانِ نخستین مسافران خود باشند. رادیو از کشته شدن زنی در یکی از خیابان‌های شهر خبر می‌دهد و می‌گوید پلیس در این رابطه مردی را با پالتوی تیرهٔ بلند، شالی روشن دور گردن و کلاه به سر جست‌و‌جو می‌کند. از اتفاق نخستین مسافر هم همین ویژگی‌ها را دارد. مسافران لحظه به لحظه خبرهای قتل را از رادیو پیگیری می‌کنند و به هر مسافر تازه واردی مظنونند. در خبری دیگر گوینده از ظن پلیس به زنی با لباس‌های مردانه خبر می‌دهد و آخرین مسافر هم زنی با حرکات و لباس‌های مردانه است. در ادامهٔ نمایش، کارآگاهی وارد میهمان خانه می‌شود و به مسافران می‌گوید به نظر او قاتل می‌خواسته به این میهمان خانه بیاید. پس از آمدن کارآگاه و بازگوکردن نظریه‌اش، یکی از مسافران به قتل می‌رسد و میهمان‌ها مطمئن می‌شوند که قاتل در میان آن هاست. مسافران به یکدیگر مشکوک می‌شوند و هر یک دیگری را، چه میهمان چه صاحب مسافرخانه، به قتل متهم می‌کند.
این روز‌ها که خبرهای قتل و کشتار ردپای سرخ خود را روی پُشته‌های برف به جا می‌گذارند و به گوش می‌رسند و مغز استخوان را می‌سوزانند به این فکر می‌کنم که قاتل یک نفر نمی‌تواند باشد. قاتل چند نفر هم نیست. راستی چه کسی قاتل نیست؟
این تله تئا‌تر که خالق نمایشنامهٔ آن آگاتا کریستی ست به نظرم یکی از کارهای خوب تلویزیون ایران بود. هم داستانش را دوست داشتم و هم بازی هنرپیشه‌ها را. یاد جمیله شیخی، احمد آقالو و داوود اسدی گرامی. از هنرپیشه‌های دیگر این مجموعه هرمز هدایت، افسر اسدی، کاظم هژیرآزاد، اردلان شجاع کاوه، رؤیا نونهالی و حمید مظفری را می‌توانم به یاد بیاورم. حسن فتحی هم کارگردان بود. همه دست به دست هم داده بودند تا روزگار نه چندان دلچسب را برای ما قابل تحمل‌تر کنند.

گشتم و عکسی از تله تئا‌تر تله موش پیدا نکردم اما گویا این نمایش بیش از نیم قرن است که در نمایشخانه‌های غرب اجرا می‌شود. عکسی از یکی از اجراهای این نمایش نامه را اینجا می‌گذارم که نمی‌دانم به چه سالی و چه کشوری مربوط می‌شود.